Bonaire heeft veel tradities die deel uitmaken van onze cultuur en identiteit. Om deze tradities te beschermen, is een inventaris opgesteld met 31 elementen van het immaterieel cultureel erfgoed van Bonaire. Deze inventaris helpt om onze tradities officieel te erkennen en te behouden voor toekomstige generaties. Op woensdag 14 oktober 2026 heeft het Bestuurscollege besloten de inventaris ter vaststelling aan de Eilandsraad aan te bieden.
De rijkdom van het levende erfgoed van Bonaire
De voorgestelde inventaris bevat 31 erfgoedelementen, verdeeld over vijf gebieden: 1. mondelinge tradities en uitingen, 2. artistieke uitingen, 3. sociale gebruiken en vieringen, 4. kennis en gebruiken rondom de natuur en het universum, en 5. traditioneel vakmanschap.
Voorbeelden hiervan zijn liedjes in het Papiamentu, de collecties Bonairiaanse mondelinge geschiedenis, Simadan, Maskarada, Dia di Rincon, Barí en de tradities rond San Juan en San Pedro. Ook het bespelen van traditionele instrumenten zoals de bamba, beku en karkó maakt hiervan deel uit. Daarnaast bevat de inventaris ambachtelijke kennis, zoals het bouwen van traditionele boten en Kas di Bara, het maken van sambarku en het vlechten van cactusomheiningen.
Waarom is de inventaris belangrijk?
Sommige tradities worden nog volop beoefend op Bonaire, terwijl andere dreigen te verdwijnen. Wanneer iemand bijvoorbeeld een traditioneel ambacht beheerst, maar deze kennis niet aan anderen doorgeeft, kan die kennis verloren gaan.
Met de inventaris kan Bonaire in kaart brengen welke tradities nog bestaan, welke dreigen te verdwijnen en welke extra aandacht nodig hebben. Deze informatie kan worden gebruikt om activiteiten te ontwikkelen waarmee tradities worden vastgelegd, jongeren erover leren en inwoners worden aangemoedigd om deze voort te zetten.
Hoe gaat het verder?
Het Bestuurscollege heeft de inventaris ter vaststelling aan de Eilandsraad aangeboden. Als de Eilandsraad de inventaris vaststelt, kan deze als basis dienen voor het ontwikkelen van maatregelen om het cultureel erfgoed van Bonaire te behouden en te beschermen. Dit sluit aan bij de Cultuuragenda Bonaire 2024–2028 en het Cultuurconvenant 2022–2025, waarin aandacht wordt besteed aan het beschermen van de Bonairiaanse cultuur.
Samen verantwoordelijk voor ons erfgoed
De inventaris is tot stand gekomen dankzij de inzet van de UNESCO Werkgroep Bonaire, FuHiKuBo, erfgoeddragers, onderzoekers, culturele organisaties en vrijwilligers. Het Openbaar Lichaam Bonaire (OLB) spreekt zijn waardering uit voor iedereen die hieraan heeft bijgedragen.
Ouders, grootouders, jongeren, scholen en culturele organisaties spelen allemaal een belangrijke rol bij het behouden en doorgeven van onze cultuur.
Onze tradities blijven leven wanneer we ze beoefenen, met elkaar delen en doorgeven aan volgende generaties.
Het OLB nodigt alle inwoners uit om meer te ontdekken over de tradities en gebruiken van ons eiland via www.patrimoniokulturalintangibelboneiru.com.
