Boneiru tin hopi tradishon ku ta forma parti di nos kultura i identidat. Pa protehá e tradishonnan akí, a traha un lista di 31 elemento di patrimonio kultural di Boneiru. E inventario ta yuda pa rekonosé nos tradishonnan ofisialmente, i tambe konservá nan pa futuro generashonnan. Riba djárason 14 di òktober 2026, Kolegio Ehekutivo a presentá e inventario akí na Konseho Insular pa aprobashon.
Rikesa di Boneiru su patrimonio bibu
E inventario proponé ta kontené 31 elemento di patrimonio, repartí den sinku área: 1. tradishonnan i ekspreshonnan oral, 2. ekspreshonnan artístiko, 3. kustumbernan i selebrashonnan sosial, 4. konosementu i práktikanan relashoná ku naturalesa i universo, i 5. profeshonalismo tradishonal.
Algun ehèmpel ta kantika na papiamentu, e kolekshonnan di historia oral boneriano, Simadan, Maskarada, Dia di Rincon, Barí i e tradishonnan rònt di San Juan i San Pedro. Tokamentu di instrumento manera bamba, beku i karkó tambe ta forma parti di esaki. Banda di esaki e inventario ta enserá konosementu artesanal, manera konstrukshon di boto tradishonal i Kas di Bara, trahamentu di sambarku i flèktumentu di kurá di yatu.
Pakiko e inventario ta importante?
Algun di nos tradishonnan ta sigui bibu den nos komunidat, pero otro ta kore peliger di disparsé. Por ehèmpel, ora un persona ku sa un fishi tradishonal no pasa su konosementu pa otro hende, e konosementu ei por bai pèrdí. Ku e inventario, Boneiru por identifiká kua tradishonnan ta eksistí ainda, kua ta den peliger di disparsé i kua tin mester di mas atenshon. E informashon akí por yuda pa desaroyá aktividatnan pa dokumentá nos tradishonnan, siña hóbennan tokante nan i stimulá nos komunidat pa sigui praktiká nan.
Siguiente paso
Kolegio Ehekutivo a entregá e inventario na Konseho Insular pa aprobashon. Si Konseho Insular aprob'é, e inventario por sirbi komo un base pa desaroyá medidanan pa kuido i protekshon di nos patrimonio kultural. E trabou akí ta konektá ku e Agènda di Kultura Boneiru 2024–2028 i e Konbenio di Kultura 2022–2025, ku ta duna atenshon na protekshon di nos kultura.
Karga responsabilidat huntu
E inventario a bira posibel danki na e esfuersonan di Grupo di Trabou UNESCO Boneiru, FuHiKuBo, portadónan di patrimonio, investigadónan, organisashonnan kultural i boluntarionan. Entidat Públiko Boneiru ta gradisí tur esnan ku a kontribuí na e trabou akí.
Mayornan, wela- i welonan, hóbennan, skolnan i organisashonnan kultural tur tin un ròl importante den esaki. Nos tradishonnan ta sigui bibu ora nos ta praktiká nan, kompartí nan ku otro i siña nan na e siguiente generashonnan.
Entidat Públiko Boneiru ta invitá tur habitante pa deskubrí mas tokante e tradishonnan i kustumbernan di nos isla na www.patrimoniokulturalintangibelboneiru.com.




