Text Size

  • Increase
  • Decrease
  • Normal

Current Size: 100%

Spich di diputado Kroon na desvelo monumentu di Surnan di Roosendaal

Apresiable presentenan,

Kralendijk – Awe mainta nos a bini huntu pa rekordá i selebrá un gran evento. Ta trata di e echo ku dia 18 di òktober di 1855 (un 164 aña pasa) Gobièrnu di e tempu aya a duna permiso na Sùrnan di Roosendaal pa habri e promé skol partikular na Boneiru. Un skol pa esunnan pober i ménos privilegiá tambe por a desaroyá nan mes i tin un mihó futuro. Ta trata di  un desishon di e tempu aya ku nos komo Gobièrnu di 2019 naturalmente ta keda sostené pasobra komo esunnan responsabel pa desaroyo di un pueblo nos ta konsiente di e balor grandísimo ku edukashon i kuido semper lo tin pa un komunidat i pa humanidat. E gran estadista Nelson Mandela a yega di formulá na aña 2013 esei na un manera  sumamente impaktante i a bisa:  “Edukashon ta e arma mas poderoso ku bo por uza pa kambia mundu. Edukashon ta e yabi pa eliminá falta di igualdat entre género, pa redusí pobresa, pa krea un planeta duradero, pa evitá morto i malesa innesesario, i pa fomentá pas”. Esaki ta konta pa nos isla tambe. Edukashon tin un balor universal i eterno. I ora nos ta papia di edukashon, nos atenshon no mester bai pa solamente  e aspektonan físiko I tékniko so, manera edifisio grandi i luhoso, kòmpiuter super rápido i dosentenan eksperto. Nan ta hopi importante naturalmente; pero no tur kos.  Nos ta biba den komunidat ku otro sernan humano i pues kiko ku nos hasi lo impakta e otro i vise versa. Nos lo mester eduká tambe pa sina spesialmente hóbennan, ku ta nos futuro,  kon pa mira bida i nan próhimo: sea aki na Boneiru komo kualke otro lugá ku nan bai traha i biba. E pas ku Nelson Mandela ta papia di dje lo bin solamente si nos siña respetá, aseptá i sostené otronan tambe: sigur den un komunidat multikultural manera esun di nos ku un diversidat na balornan i normanan. Un gran bos awendia pa e kousa di mas humanidat i pas ta naturalmente Papa Francisco. Den un di su charlanan na mart 2016 papa Francisco ta splika ku humanidat ta haña mas forsa ora nos duna nos hóbennan, spesialmente esunnan mas difísil, balornan i speransa. Den un mundu ku ta tantu difísil kaba, nos hóbennan lo mester haña guia positivo di edukadornan ku sa kiko berdaderamente ta nifiká skol, studia i kultura. I no simplemente kompartí informashon tékniko. Es mas, den sierto sentido, kada un di nos komo mayor na kas I den organisashonnan deportivo i sosial lo mester sa di funshoná komo un edukador. Ku palabra i bon ehèmpel! Na skol nos lo mester siña nos hóbennan no solamente e temanan tékniko, pero sigur tambe balornan i kustumbernan positivo di bida. Siña nan di nos kultura tradishonal I amor pa kreashon. Un kòmpiuter ta bon, pero nos mester sa tambe kon pa biba ku otro, aseptá otro i tin kompashon ku otro. Ta esei ta hasi nos un bon siudadano; un bon hende! Sùrnan di Roosendaal a yuda edifiká nos komunidat di Boneiru: nan a trese e mensahe di Kristu na un manera mas efektivo posibel. Esta dunando e bon ehèmpel. Nan a siña nos tur, riku I pober, kon pa krese komo hende. E formashon ku nos tabata haña no tabata pa siña lesa i skibi so, pero tambe pa stima Dios i nos próhimo. Pa mira Kristu den nos próhimo! Pueblo di Boneiru ta keda gradesido pa e muhernan sumamente balente aki ku a biaha bini aki leu for di nan kas i famia pa eduká i kuida nos i nos yunan. Hopi di nan a keda dera aki den nos tera, pero tur a keda biba den nos kurason. i ta p’esei Gobièrnu di Boneiru ku gratitut ta yama nan danki. E rotònde aki i e monumento riba dje lo keda freska nos memoria i di generashon di futuro. E monumento aki ta pará pa e trabou ku Sùrnan a hasi pa Boneiru, sirbiendo pueblo di Boneiru kanando den paso di Kristu. Nos a skohe pa fèrf  e den e kolonan di nos bandera di Boneiru. Kada bes ku nos hisa kara I wak e monumento nos ta spera ku e trabounan di sùrnan lo inspirá komunidat di Boneiru pa kontribuí I traha ku amor pa nos dushi Isla. Komo último nos ke yama danki na boso tur presente, na sùrnan ku a hasi esfuerso èkstra pa tei awe mainta, na famianan di sùrnan i na tur otro invitado. Tambe un danki special na varios hende ku a hasi e desvelo aki posibel, den un tempu masha kortiku i ku tabata dispuesto pa kore mas duru ku normal. Esakinan ta: Nos hendenan ku konose I a hasi investigashon di nos historia: sr. Valdemar Marcha i sr Boi Antoin, na arkitekto Wally Martina na Kòrsou ku a diseñá gratuitamente e monumento aki, na trahadónan di direktorado di R&O ku ta sr. Etienne van der Horst sr Eric Soleana, na Loeki Nicolaas i Robert Sances di departamento di Komunikashon, di e tim dinámiko di departamento ku ta Fasilitá nos diariamente. I tambe na nos maestro si seremonia sr.Raphael Statie i Eilandsecretaris Nereida Gonzales.

Un felis djabièrnè i un bon fin di siman. 

Toespraak gedeputeerde Kroon bij onthulling monument zusters van Roosendaal op 18 oktober 2019

Geachte aanwezigen

Kralendijk – Wij zijn vandaag samen gekomen om een bijzondere gebeurtenis te herdenken en te vieren. Het betreft het feit dat op 1 oktober 1855 (zo’n 164 jaar geleden) het toenmalige eilandbestuur toestemming heeft gegeven aan de Zusters van Roosendaal om de eerste particuliere school te openen op Bonaire. Een school voor de armen en minderbedeelden zodat ook zij zich konden ontwikkelen en een betere toekomst hebben. Het gaat om een besluit uit die tijd dat wij als eilandbestuur in 2019 natuurlijk blijven steunen, omdat wij als degenen die verantwoordelijk zijn voor de ontwikkeling van een volk ons bewust zijn van de enorme waarde die onderwijs en zorg altijd zullen hebben voor een gemeenschap en voor de mensheid. De grote staatsman Nelson Mandela heeft dit in 2013 op treffende wijze naar voren gebracht: ‘Onderwijs is het machtigste wapen dat men kan gebruiken om de wereld te veranderen. Onderwijs is de sleutel om genderongelijkheid weg te werken, armoede te verminderen, een duurzame planeet te creëren, onnodige sterfgevallen en ziektes te voorkomen en vrede te bevorderen.’ Dit geldt ook voor ons eiland. Onderwijs heeft een universele en eeuwigdurende waarde. En als wij over onderwijs praten, moet onze aandacht niet alleen naar de fysieke en technische aspecten gaan, zoals grote en luxueuze gebouwen, supersnelle computers en deskundige docenten. Natuurlijk zijn zij heel belangrijk, maar zij zijn niet alles. Wij leven in een gemeenschap samen met andere mensen en alles wat wij doen zal dus impact hebben op de ander en vice versa. Wij zullen ook moeten opvoeden om voornamelijk jongeren – die onze toekomst zijn – te leren hoe naar het leven en naar hun naasten te kijken: hetzij hier op Bonaire of in om het even welke andere plaats waar ze naartoe zijn gegaan om te werken en te leven. De vrede waar Nelson Mandela het over heeft zal slechts komen als wij ook anderen leren respecteren, accepteren en steunen: zeker in een multiculturele gemeenschap zoals de onze met een diversiteit aan normen en waarden. Een belangrijke stem heden ten dage voor de zaak van meer menselijkheid en vrede is natuurlijk die van Paus Franciscus. In één van zijn lezingen van maart  2016 legt Paus Franciscus uit dat de mensheid krachtiger wordt als wij onze jongeren, vooral degenen, die ‘moeilijk’ genoemd worden, waarden en hoop geven. In een wereld die toch al zo moeilijk is, zullen onze jongeren positieve begeleiding moeten krijgen van leraren die weten wat school, studie en cultuur werkelijk betekenen. En niet simpelweg technische informatie overdragen. Beter nog, in zekere zin zal ieder van ons als ouders thuis en als leider in sportclubs en sociale organisaties moeten kunnen functioneren als een leraar. Met woorden en met het goede voorbeeld. Op school zullen wij onze jongeren niet alleen technische thema’s moeten aanleren, maar zeker ook positieve levenswaarden en –gewoontes. Leer hen over onze traditionele cultuur en liefde voor de schepping. Een computer is goed, maar wij moeten ook weten hoe met elkaar te leven, elkaar te accepteren en medeleven voor elkaar te voelen. Dat is wat van ons een goede burger maakt, een goed mens! De Zusters van Roosendaal hebben ons geholpen onze Bonairiaanse gemeenschap op te bouwen: ze hebben de Christelijke boodschap op de meest effectief mogelijke manier gebracht. Namelijk door het goede voorbeeld te geven. Zij hebben ons allen, arm en rijk, geleerd hoe als mens te groeien. De vorming die wij toen kregen was niet om enkel te leren lezen en schrijven, maar ook om God en onze naasten lief te hebben. Om Christus in onze naasten te zien! De Bonairiaanse bevolking zal altijd dankbaar blijven voor deze bijzonder moedige vrouwen die hier naar toe zijn gereisd, ver van hun huis en familie om ons en onze kinderen te onderwijzen. Velen van hen zijn hier in onze aarde begraven, maar allen zullen in onze harten blijven leven. En daarom wil het eilandbestuur van Bonaire hen met grote dankbaarheid bedanken. Deze rotonde en het monument dat erop staat zullen onze herinnering blijven opfrissen en die van onze toekomstige generaties. Dit monument staat voor het werk dat de Zusters voor Bonaire hebben gedaan, door het volk van Bonaire te dienen, lopend in de voetsporen van Christus. Wij hebben ervoor gekozen het monument in de kleuren van de Bonairiaanse vlag te schilderen. Wij hopen dat, elke keer als wij naar het monument kijken, de goede werken van de Zusters de Bonairiaanse gemeenschap zullen inspireren om hun eigen bijdrage te leveren en met liefde te werken voor ons geliefd eiland. Tot slot willen wij u allen die hier aanwezigen zijn bedanken, de Zusters die zich extra hebben ingespannen om vanmorgen hier te zijn, alle familieleden van de Zusters en alle andere genodigden. Een speciaal woord van dank gaat ook uit naar de vele mensen die deze onthulling in korte tijd mogelijk hebben gemaakt en die bereid waren om zich daarvoor nog meer in te zetten dan gewoonlijk. Deze mensen zijn: De personen die onze geschiedenis kennen en daar onderzoek naar gedaan hebben: de heren Valdemar Marcha en Bòi Antoin. Architect Wally Martina van Curacao die dit monument helemaal gratis heeft ontworpen. De medewerkers van de Directie Ruimte en Ontwikkeling, te weten de heren Etienne van der Horst en Eric Soleana. Loeki Nicolaas en Robert Sances van de afdeling Communicatie. Het dynamische team van het departement dat ons dagelijks faciliteert. En ook onze ceremoniemeester de heer Raphael Statie en onze eilandsecretaris mevrouw Nereida Gonzalez. 

Een fijne vrijdag verder en een goed weekend!